fbpx

31 augustus 2020

Angst bij jonge kinderen

Angst zorgt ervoor dat je alert bent en geen onnodige risico’s neemt. Angst hoort ook bij bepaalde ontwikkelingsfasen. Wanneer onderneem je actie als je kind angstig is? Onze vestigingsmanager Shirley deelt haar eigen ervaringen hierin en geeft tips.

 

Leeftijdsgroep: Algemeen

Angst bij jonge kinderen

‘Toen mijn zoon Aiden drie was, was hij uitgenodigd door een vriendinnetje om bij haar thuis te komen spelen. Ze trokken altijd naar elkaar toe en samen hadden ze de grootste lol bij Kindergarden. Maar toen ik een keer vroeg of hij zin had om bij Sofie te gaan spelen, was het antwoord heel hard en duidelijk NEE. Ik was nogal verbaasd, maar toen ik doorvroeg kwam ik er al snel achter dat Sofie verteld had dat ze een puppy heeft, en dat puppy’s weleens bijten als ze willen spelen. Dat leek mijn zoon super eng. Even had ik de neiging om te zeggen dat hij zich niet aan moet stellen; zijn tante heeft toch ook een hond en die is toch heel lief? Maar daar had ik hem niet mee kunnen overhalen.

Dus vroeg ik hem: je wilt dus wel bij Sofie spelen, maar je bent bang dat het hondje je zal bijten? Het antwoord was ja. En kunnen we daar iets op verzinnen denk je? Zodat je wel kan spelen, maar het hondje jou niet gaat bijten. Na even nadenken, kwam hij met de optie dat de hond misschien kan buitenspelen of dat Sofie hem vast kan houden. Ik belde de moeder van Sofie om dit te bespreken en ze beloofde dat ze er inderdaad voor zal zorgen dat de hond een beetje uit de buurt blijft totdat Aiden eraan gewend is.

Het werd een gezellige middag en hoewel hij een paar keer bang op mijn schoot sprong als hij dacht dat de hond te dichtbij kwam, gaf hij achteraf toch wel toe dat het best een lief hondje was, en dat hij blij is dat hij gegaan is.’

 

41 - KG kinderen en PM _ little detail photography-41-lowres
11 - KG BSO Houten _ little detail photography-11-lowres
55 - KG kinderen en PM _ little detail photography-55-lowres

Wat heeft hij hier nu van geleerd?
Dat ik zijn angsten serieus neem en hij dat zelf ook mag doen. Dat je oplossingen kunt verzinnen om enge situaties toch aan te gaan. Dat het nuttig is om andere mensen om hulp te vragen. En dat hij heeft mogen ervaren hoe het is om iets dat je eng vindt, toch te doen. Bij Kindergarden nemen we angsten bij kinderen ook altijd serieus. We willen het kind het vertrouwen geven dat het zelf mag ontdekken, dingen rustig mag proberen. Daarbij respecteren we de eigen grenzen van het kind en dwingen hem of haar nooit iets de doen wat hij of zij niet wilt of aandurft. Ook lezen we de kinderen veel voor. Spannende boeken maken we toegankelijk voor de kinderen door er daarna over door te praten of in dat thema verder te spelen of iets te maken.

Angst is een nuttige emotie
Angst zorgt ervoor dat je alert bent en geen onnodige risico’s neemt. Angst hoort ook bij bepaalde ontwikkelingsfasen. Veelvoorkomende angsten bij kinderen zijn:

  • Babytijd: angst voor harde geluiden, vallen, vreemden, onbekende voorwerpen, scheidingsangst.
  • Peutertijd: angst voor donker, vuur, natuurverschijnselen, dieren, onvoorspelbare situaties, dingen die ze nog niet begrijpen (bijvoorbeeld bang zijn om weggespoeld te worden als de wc wordt doorgetrokken). De meeste angsten gaan na een paar maanden over.
  • Kleutertijd: angst dat er iets met hun lichaam gebeurt (bijvoorbeeld bang zijn voor de kapper of dokter), straf en beoordeling (‘straks vinden papa en mama mij niet meer lief’), angsten door eigen fantasie (monsters, donker, fantasiedieren).
  • Schooltijd: sociale angst (‘ze vinden me stom’), piekeren over dingen die een kind gezien of gehoord heeft, angst voor de dood, zich zorgen maken dat er erge dingen gebeuren (brand, ongeluk, overlijden ouder).

 

We willen het kind het vertrouwen geven dat het zelf mag ontdekken, dingen rustig mag proberen.
Shirley – Vestigingsmanager

Monsters onder het bed
Om goed met angst om te gaan, is het belangrijk om te beseffen dat het om een normale emotie gaat. Neem deze emotie serieus en kom samen tot oplossingen. Bang voor monsters onder het bed? Je kunt vertellen dat monsters alleen in verhalen bestaan, maar de angst van je kind is wel degelijk echt. Praat er dus over: hoe ziet het monster er uit, wat is er zo eng aan én wat kunnen we verzinnen om niet meer bang te zijn?

Wanneer actie?
Als je merkt dat een bepaalde angst je kind belemmert om dingen te ondernemen, als hij lang nadat het ‘gevaar’ geweken is nog blijft hangen in zijn angst, of vaak last heeft van hoofdpijn en buikpijn, is het verstandig om actie te ondernemen. Zet nooit door bij paniek. Het kan goed zijn om je over angsten heen te zetten, maar als er echt sprake van paniek is, kan dit een traumatische ervaring worden. Bied veiligheid door fysieke nabijheid.

Kracht van gedachten
Concludeer niet zelf dat het allemaal wel meevalt, maar laat je kind zijn eigen gedachten uitdagen. Bijvoorbeeld door vragen als: wat is het ergste dat er kan gebeuren? Wat zou je doen als…? Wat zou helpen? Je kunt je kind ook helpen om zijn zinnen te verzetten door hem in gedachten naar een fijne plek te laten gaan. Laat hem de plek tot in detail beschrijven; hoe ziet het er uit, hoe ruikt het, waarom is het daar zo fijn? Dit maakt hem bewust van de kracht van gedachten.

Blijft de angst een overheersende rol spelen in het leven van je kind? Dan kan het goed zijn om eens met een huisarts te praten over de juiste vorm van begeleiding.

Dit artikel valt onder ons basisdoel “emotionele veiligheid”.  Het waarborgen van de emotionele veiligheid draagt bij aan het welbevinden van het kind maar is ook een voorwaarde voor de persoonlijke en sociale ontwikkeling.